هشدار IEA درباره آینده بازار فلزات استراتژیک

آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) در تازه‌ترین گزارش خود با عنوان Global Critical Minerals Outlook 2025 اعلام کرده است که مواد معدنی حیاتی بیش از هر زمان دیگری به یکی از ارکان اصلی امنیت انرژی و توسعه فناوری‌های نوین تبدیل شده‌اند. افزایش تقاضا برای خودروهای برقی، سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی و زیرساخت‌های انرژی‌های تجدیدپذیر، فشار بی‌سابقه‌ای بر زنجیره تأمین این مواد وارد کرده است. این گزارش نشان می‌دهد که نوسانات شدید قیمت، محدودیت‌های زنجیره تأمین و تنش‌های ژئوپلیتیکی اکنون از مهم‌ترین چالش‌های بازار جهانی مواد معدنی محسوب می‌شوند. به همین دلیل، کشورهای مختلف در تلاش هستند تا وابستگی خود را به تعداد محدودی از تولیدکنندگان کاهش داده و منابع جدید استخراج و فرآوری را توسعه دهند. از دیگر محورهای مهم این گزارش می‌توان به سرمایه‌گذاری در معادن جدید، توسعه فناوری‌های فرآوری و بازیافت، تنوع‌بخشی به زنجیره تأمین، مواد معدنی موردنیاز نسل جدید باتری‌ها و نوآوری در استخراج و پالایش اشاره کرد. همچنین برای نخستین بار، وضعیت بازار مواد معدنی حیاتی در مناطق مختلف جهان به‌صورت جامع بررسی شده است. کارشناسان IEA تأکید می‌کنند که بدون سرمایه‌گذاری‌های گسترده و برنامه‌ریزی بلندمدت، تأمین پایدار مواد معدنی موردنیاز صنایع آینده با چالش‌های جدی روبه‌رو خواهد شد. این موضوع می‌تواند روند توسعه فناوری‌های پاک، خودروهای برقی و گذار جهانی به انرژی‌های کم‌کربن را تحت تأثیر قرار دهد. در کنار انتشار این گزارش، آژانس بین‌المللی انرژی نسخه جدید ابزار Critical Minerals Data Explorer را نیز منتشر کرده است تا پژوهشگران، سیاست‌گذاران و فعالان صنعت بتوانند روند عرضه، تقاضا و پیش‌بینی بازار مواد معدنی حیاتی را به‌صورت تعاملی بررسی کنند.